Bằng lăng

Bằng lăng (Lagerstroemia speciosa) là cây gỗ rụng lá một phần, cao 10–20 m, đôi khi tới 25 m, thân thường phân cành thấp với tán tròn rộng; vỏ màu nâu xám, nhẵn và bong thành mảng lớn để lộ lớp vỏ non sáng màu lốm đốm. Lá mọc đối, hình bầu dục đến thuôn, dài 8–25 cm, rộng 3–10 cm, mép nguyên, dai và hơi bóng, lá non thường ánh đỏ. Hoa lớn, đường kính 5–7 cm, mọc thành chùm ở ngọn dài 20–40 cm, cánh hoa màu hồng đến tím với mép nhăn như giấy; đài hoa có các đường gân dọc. Quả là nang gỗ hình cầu đến hình trứng, dài 2–3,5 cm, khi chín nứt thành nhiều mảnh và giải phóng nhiều hạt nhỏ có cánh. Ở Việt Nam cây nở rộ vào cuối xuân – hè; bộ nhiễm sắc thể 2n = 48.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Theo Kew POWO, Lagerstroemia speciosa có nguồn gốc bản địa từ Nam Á (Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh) qua Đông Nam Á lục địa (Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam), nam Trung Quốc, Đài Loan và vùng Malesia (Malaysia, Indonesia, Philippines), tới miền bắc Australia. Loài mọc trong rừng thưa, ven sông suối và trên đất ẩm đến khô theo mùa ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nhờ hoa đẹp và tán mát, cây đã được trồng rộng khắp các nước nhiệt đới làm cây cảnh đường phố và công viên. Ở Việt Nam, bằng lăng được trồng phổ biến ở nhiều tỉnh thành, đặc biệt ở các đô thị phía Nam.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Lá bằng lăng là bộ phận được nghiên cứu nhiều nhất; chúng chứa acid corosolic (2α-hydroxyursolic acid), một triterpenoid được xem là hoạt chất chính trong việc hỗ trợ đường huyết. Ngoài ra lá còn có các ellagitannin như lagerstroemin và valoneic acid dilactone, được chứng minh có khả năng ức chế vận chuyển glucose và ức chế enzyme α-amylase. Các flavonoid (quercetin, kaempferol), acid phenolic (acid gallic, acid ellagic), tanin và gallotannin góp phần vào hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn. Vỏ và hạt cũng chứa tanin cùng các triterpen khác. Thành phần và hàm lượng thay đổi theo bộ phận, mùa thu hái và điều kiện sinh trưởng.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Bằng lăng chủ yếu là cây cảnh và cây bóng mát nhờ hoa tím hồng rực và tán rộng; gỗ cứng, chắc được dùng đóng đồ đạc và đóng thuyền, còn vỏ và lá được dùng trong y học cổ truyền. Nổi tiếng nhất là trà banaba ở Philippines, nấu từ lá phơi khô để hỗ trợ đường huyết. Một nghiên cứu lâm sàng có đối chứng với cao chuẩn hóa Glucosol giàu acid corosolic cho thấy mức giảm đường huyết sau bữa ăn ở người tình nguyện; các tổng quan dược học ghi nhận tác dụng chống đái tháo đường và chống béo phì của chiết xuất lá, cùng các hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn. Trong dân gian, lá và vỏ còn được dùng lợi tiểu và trị các bệnh về thận, đường tiết niệu.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Theo đánh giá hiện hành, bằng lăng được xếp mức Ít quan tâm (LC) và không bị đe dọa trên toàn cầu; loài còn nhiều quần thể tự nhiên và được trồng phổ biến nên ít chịu áp lực. Về an toàn, các chế phẩm từ lá (trà banaba, cao chuẩn hóa) có thể làm hạ đường huyết, nên người đang dùng thuốc trị đái tháo đường cần tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh hạ đường huyết quá mức; dữ liệu an toàn cho phụ nữ mang thai và cho con bú còn hạn chế. Chiết xuất nên dùng đúng liều khuyến cáo, không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị. Khi trồng trong đô thị cần lưu ý bộ rễ và tán lớn có thể ảnh hưởng hạ tầng.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026