Tra làm chiếu
Hibiscus tiliaceus L.
Tra làm chiếu (Hibiscus tiliaceus) là cây gỗ bờ biển họ Cẩm quỳ: lá hình tim bóng, hoa vàng lõi đỏ ngả cam, quả nang gỗ; vỏ dai bện chiếu, làm dây; trồng chắn gió cát.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Tổng quan
Tra làm chiếu (Hibiscus tiliaceus L.), còn gọi cây tra, tra biển, dâm bụt hoa vàng, hoàng cận — là cây gỗ thường xanh bờ biển thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae), cao 4–10 m, có khi tới 15 m, tán rộng xòe, thân thường cong ngoằn ngoèo do gió biển. Lá mọc so le, phiến rộng hình tim (gần tròn), dài 9–20 cm, mặt trên xanh bóng, mặt dưới phủ lông mịn, gân 5–7 tỏa từ gốc; lá kèm lớn rụng sớm, để lại sẹo rõ. Hoa đường kính 8–12 cm, cánh vàng tươi với lõi đỏ sẫm, đổi dần sang cam rồi đỏ khi về chiều và rụng trong ngày (đặc trưng của loài), đài hình chuông, 5 lá đài hợp; cây ra hoa gần như quanh năm, đỉnh điểm vào mùa khô nóng.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 10/10/2026
Quả là nang gỗ tròn, dẹt, chín nứt thành 5 mảnh chứa nhiều hạt nhỏ có lông tuyến, dễ trôi nổi theo nước biển — nhờ đó loài phát tán khắp các đảo nhiệt đới. Vỏ cây xám, mặt trong có sợi dai — xưa dùng bện chiếu (do đó tên 'tra làm chiếu'), làm dây, đan rổ, trét khe thuyền; gỗ nhẹ, mềm dùng làm bè mảng nhỏ. Lá non dùng gói thực phẩm và nấu ăn ở một số vùng; hoa và vỏ dùng trong y học dân gian chữa ho, sốt, viêm. Cây mọc phổ biến dọc bờ biển, bãi cát, rừng ngập mặn phía trong và ven sông của vùng nhiệt đới châu Á, châu Phi, châu Mỹ cùng quần đảo Thái Bình Dương; ở Việt Nam gặp nhiều ở ven biển miền Trung và Nam Bộ — trồng làm hàng chắn gió, chắn cát và cây bóng mát ven đường biển.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 10/10/2026
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây gỗ bờ biển, tán rộng, thân cong do gió.
Lá
Phiến hình tim, gân 5–7 tỏa từ gốc.
Hoa
Hoa vàng lõi đỏ, ngả cam rồi đỏ trong ngày.
Quả
Nang gỗ tròn dẹt, chín nứt 5 mảnh.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Ven biển châu Á (gồm Việt Nam)30%
- Đảo Thái Bình Dương & Hawaii25%
- Châu Phi & Madagascar15%
- Châu Mỹ nhiệt đới & Caribbean15%
- Trồng rộng khắp nhiệt đới15%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước55%
- Xơ & cellulose (vỏ, gỗ)25%
- Tanin5%
- Chất nhầy (mucilage)5%
- Hợp chất phenolic5%
- Khoáng & chất khác5%
Công dụng
- Bảo vệ bờ biển: trồng thành hàng chắn gió, chắn cát xâm thực, giữ đất ven cửa sông và bãi biển nhiệt đới; cây bóng mát ven đường biển, công viên
- Sợi vỏ: bện chiếu (tên 'tra làm chiếu'), làm dây, đan rổ, trét khe thuyền, vật dụng dân gian; ở Samoa/Hawaii truyền thống dùng sợi làm dụng cụ lọc kava, đai buộc
- Ẩm thực: lá non lớn dùng gói thực phẩm thay lá chuối, nấu canh ở một số vùng châu Á; hoa có thể ăn trong món salad ở đảo Thái Bình Dương
- Y học dân gian & sinh thái: hoa, vỏ dùng chữa ho, sốt, viêm; gỗ nhẹ làm bè; hoa cho mật — cây chịu mặn, dùng phục hồi thảm thực vật bờ biển
Đặc tính
- Dạng
- Cây gỗ thường xanh bờ biển
- Sản phẩm
- Chiếu, dây thừng, đồ đan bằng sợi vỏ
- Đặc trưng
- Hoa vàng ngả đỏ trong ngày; lá tim 5–7 gân
- Công dụng
- Chắn gió cát, bóng mát, sợi vỏ, thuốc dân gian
Sinh cảnh & bảo tồn
Tra làm chiếu ưa nắng, chịu mặn, chịu gió mạnh; mọc tự nhiên dọc bờ biển, bãi cát trắng, cồn cát, rừng ngập mặn trong đất liền và ven sông lớn của vùng nhiệt đới. Ở Việt Nam gặp nhiều ở duyên hải miền Trung (Đà Nẵng, Nha Trang...) và ven biển Nam Bộ (Phú Quốc, Côn Đảo...), thường thành dải xanh chắn gió trước hàng dừa và khu dân cư ven biển.
Bảo tồn
Loài phổ biến khắp vùng nhiệt đới, phát tán rộng nhờ hạt trôi nổi — không bị đe dọa, xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), chi Dâm bụt (Hibiscus) — cùng chi với dâm bụt và phù dung.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Hibiscus tiliaceus L. — Kew Science, 2026
- 2Hibiscus tiliaceus (sea hibiscus, coast cottonwood) — description, distribution, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Tra làm chiếu (Hibiscus tiliaceus) — cây bờ biển, vỏ bện chiếu — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4黃槿 Hibiscus tiliaceus — 形態、分布與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: JMK (CC BY-SA 3.0); SAplants (CC BY-SA 4.0); Steve Fitzgerald (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); Daderot (Public domain) — Wikimedia Commons,
