Rau tần
Eleusine indica (L.) Gaertn.
Rau tần (Eleusine indica) là cỏ dại họ Hòa thảo, mọc bò sát đất, lá mảnh; rau non dùng nấu canh, đắp vết thương, ăn gỏi; trẻ nhỏ hái chơi, dân gian dùng nhiều ở Việt Nam.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Rau tần — Thảm cỏRau tần — Cây bò
Rau tần — Cận cảnh
Rau tần — Cụm hoa
Rau tần — Toàn cây
Rau tần — LáRau tần — Thảm cỏRau tần — Cây bòTổng quan
Rau tần (Eleusine indica, cỏ mần trầu) là cỏ mọc hằng năm thuộc họ Hòa thảo (Poaceae), thân mềm, mọc bò sát đất, rất nhiều nhánh tạo thành thảm. Lá bẹ và lá phiến hẹp dài, mép ráp, màu xanh nhạt; gốc thường có rễ phụ bám chặt đất. Cụm hoa gồm 2–5 tai thẳng, xếp đều trên trục ngắn, giống hình ngón tay (giúp dễ nhận biết). Hạt hình thận nhỏ. Rau tần mọc mạnh ở đất trống, nương rẫy, bờ ruộng, lối đi khắp Việt Nam, đặc biệt mùa mưa. Rau non được hái làm rau, lá non có vị hơi đắng ngọt.
Dân gian dùng rau tần nhiều: rau non nấu canh (canh rau tần tôm, rau tần thịt bò băm), xào, hoặc làm gỏi. Đông y thường dùng toàn cây để chữa sốt, tiêu độc, thông tiểu, và dân gian còn dùng đắp lên vết thương, mụn nhọt. Cỏ này cũng được dùng làm thức ăn gia súc non. Tuy là cỏ dại phổ biến (có thể gây cạnh tranh cây trồng), nhiều địa phương vẫn coi rau tần là một loại rau dân dã bổ dưỡng và quen thuộc trong ẩm thực nông thôn Việt Nam.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cỏ mần trầu mọc bò sát đất, thân nhiều nhánh.
Bụi
Bụi cỏ mần trầu dạng thảm xanh.
Cụm hoa
Cụm hoa dạng vảy (spikelets) đặc trưng.
Toàn cây
Cỏ mần trầu trên đất trống.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Việt Nam (cả nước)40%
- Đông Nam Á20%
- Nam Á & Đông Á15%
- Châu Phi nhiệt đới10%
- Châu Mỹ nhiệt đới & Úc15%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước85%
- Chất xơ6%
- Glucid4%
- Protein2.5%
- Khoáng & flavonoid2.5%
Công dụng
- Ẩm thực: rau non nấu canh tôm, canh thịt băm, xào, làm gỏi
- Y học dân gian: toàn cây thái uống; đắp vết thương, mụn nhọt
- Chăn nuôi: cỏ tươi cho gia súc non
- Sinh thái: mọc nhanh, phủ đất trống, có khả năng cải tạo đất nhẹ
Đặc tính
- Dạng
- Cỏ mềm, bò sát
- Vị
- Hơi đắng ngọt
- Nhiệt tính
- Mát (dân gian)
- Tác dụng
- Thanh nhiệt, tiêu độc, lợi tiểu
Sinh cảnh & bảo tồn
Cỏ mọc khắp nơi: đất trống, nương rẫy sau thu hoạch, bờ ruộng, ven đường, sân, vườn bỏ hóa. ưa ánh sáng mạnh, đất tơi trung bình, chịu hạn hạn chế, phát triển mạnh mùa mưa. Nhân giống bằng hạt tự rơi, nảy mầm nhiều, mọc nhanh. Ở Việt Nam xuất hiện quanh năm, dày nhất đầu mùa mưa đến giữa mùa thu.
Bảo tồn
Cỏ dại rất phổ biến, không bị đe dọa; không nằm trong danh sách IUCN/CITES. Thuộc họ Hòa thảo (Poaceae), phân họ Chloridoideae.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Eleusine indica (L.) Gaertn. — Kew Science, 2026
- 2Eleusine indica — mô tả, phân bố, sử dụng — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Rau tần — cỏ mần trầu, đặc điểm, dân gian dùng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4Eleusine indica — thành phần, tác dụng dược học truyền thống — Nghiên cứu dược liệu, 2023
- 5Nguồn ảnh: Ajtjohnsingh (CC BY-SA 4.0) / Josep Gesti (CC BY-SA 4.0) / Tau?olunga (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Prenn (CC BY-SA 3.0) / Krzysztof Ziarnek (CC BY-SA 4.0) / Stefan.lefnaer (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,