Gừng gió

Gừng gió (Zingiber zerumbet) là cây thân thảo sống lâu năm thuộc họ Gừng (Zingiberaceae), cao 0,6–2 m, mọc thành bụi từ thân rễ (củ) phân nhánh, có mùi thơm nồng. Lá mọc so le, hình mác thuôn, dài 20–40 cm, có bẹ ôm thân giả. Đặc trưng nhất là cụm hoa hình nón hoặc hình cầu mọc từ gốc, gồm nhiều lá bắc lợp mái; khi non lá bắc màu xanh, khi già chuyển đỏ tươi, giữa các lá bắc tiết ra chất dịch nhầy trong suốt có mùi thơm. Hoa thật nhỏ, màu vàng nhạt, mọc ở kẽ lá bắc. Thân rễ phình to, ruột vàng nhạt, thơm cay, chứa tinh dầu đặc trưng giàu zerumbone.

Gừng gió có nguồn gốc Đông Nam Á và quần đảo Mã Lai, được trồng rộng khắp vùng nhiệt đới ẩm châu Á, châu Đại Dương và châu Mỹ. Ở Việt Nam cây mọc hoang và được trồng trong vườn. Tên tiếng Anh "shampoo ginger" bắt nguồn từ việc người dân dùng chất dịch nhầy trong cụm hoa để gội đầu, dưỡng tóc và giảm đau đầu. Theo đông y và dân gian, thân rễ gừng gió vị cay, tính ấm, có tác dụng ôn trung tán hàn, trị đau bụng, tiêu chảy, cảm sốt và đau khớp. Nghiên cứu hiện đại cho thấy zerumbone trong thân rễ có hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn và được quan tâm trong phòng chống ung thư.