Giao
Euphorbia tirucalli L.
Giao (Euphorbia tirucalli) là cây bụi mọng nước họ Đại kích, cành xanh tròn như bút chì, nhựa mủ trắng độc; bản địa châu Phi, trồng làm hàng rào và cây cảnh.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Tổng quan
Giao (Euphorbia tirucalli), còn gọi xương khô, cành giao hay san hô xanh, là loài thực vật có hoa thuộc họ Đại kích (Euphorbiaceae), được L. mô tả khoa học năm 1753. Đây là cây bụi hoặc cây nhỏ mọng nước, ở quê hương châu Phi có thể cao 2–9 m, nhưng khi trồng thường chỉ 1–1,5 m. Đặc trưng nhất là các cành màu xanh, tròn, mọng nước, nhẵn và không gai, đường kính khoảng 7 mm, xếp gần nhau trông như những chiếc đũa hay bút chì — chính các cành này quang hợp thay cho lá. Lá thật rất nhỏ, dài 1–2,5 cm, thường rụng sớm nên ít thấy. Hoa (cyathia) màu vàng mọc ở đầu cành.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 11/10/2026
Toàn cây chứa nhựa mủ trắng đục, độc và ăn da. Giao bản địa vùng nhiệt đới và nam châu Phi (đặc biệt đông bắc, trung và nam châu Phi, trên đất sét đen), có thể bản địa cả bán đảo Ả Rập, và đã được nhập nội rộng khắp các vùng nhiệt đới như Brazil, Ấn Độ, Sri Lanka, Việt Nam, Philippines, Ghana. Cây mọc nơi khô hạn, nhất là savan, thường được trồng làm hàng rào. Trong y học dân gian nhiều nước, nhựa mủ được dùng (hết sức thận trọng) để chữa viêm xoang, mụn cóc, u, hen, đau răng, thấp khớp, và từng được nghiên cứu như một 'cây dầu mỏ' cho nhiên liệu sinh học nhờ thành phần hydrocarbon trong nhựa.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 11/10/2026
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây bụi/cây nhỏ mọng nước với các cành xanh xếp dày.
Lá
Lá thật rất nhỏ, mọc ở đầu cành non và thường rụng sớm.
Hoa (cyathia)
Hoa nhỏ màu vàng mọc ở đầu cành.
Cành
Cành xanh tròn mọng nước như bút chì, quang hợp thay lá.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Châu Phi (bản địa: đông bắc/trung/nam)30%
- Bán đảo Ả Rập & đảo lân cận10%
- Brazil (nhập nội)15%
- Ấn Độ & Sri Lanka15%
- Đông Nam Á (Việt Nam, Philippines, ...)30%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước75%
- Nhựa mủ (latex)Độc, ăn da12%
- Triterpenoid (euphol, tirucallol)5%
- Hydrocarbon (dầu sinh học)Tiềm năng nhiên liệu3%
- Flavonoid3%
- Khác (chất xơ, khoáng)2%
Công dụng
- Hàng rào sống & cây cảnh: rất phổ biến làm hàng rào quanh vườn, cây cảnh sân vườn, cây bonsai kiểu sa mạc; dễ nhân giống bằng giâm cành (phải để nhựa khô rồi mới trồng)
- Y học dân gian: nhựa mủ và dịch chiết được dùng (hết sức thận trọng) chữa viêm xoang, mụn cóc, u, hen, đau răng, thấp khớp ở nhiều nước — nhưng nhựa cực kỳ ăn da nên chỉ dùng ngoài da
- Nhiên liệu sinh học: nhờ nhựa chứa hydrocarbon, cây từng được nghiên cứu như 'cây dầu mỏ' để sản xuất diesel sinh học và được trồng thử ở quy mô lớn
- Cảnh báo an toàn: nhựa mủ gây bỏng rát da, tổn thương mắt (có thể mù tạm thời); ăn phải gây bỏng miệng, môi, lưỡi — tránh xa trẻ nhỏ và vật nuôi
Đặc tính
- Dạng
- Cây bụi/cây nhỏ mọng nước, cành xanh không gai
- Sản phẩm
- Hàng rào, cây cảnh; nhựa mủ (dược liệu/nhiên liệu nghiên cứu)
- Đặc trưng
- Cành quang hợp tròn như bút chì; nhựa mủ trắng ăn da
- An toàn
- Toàn cây có nhựa độc — cần găng tay & kính khi cắt tỉa
Sinh cảnh & bảo tồn
Giao ưa nắng và đất khô ráo, thoát nước, chịu hạn rất tốt; mọc nơi khô hạn, nhất là savan, trên đất sét đen. Bản địa châu Phi (đông bắc, trung, nam) và có thể cả bán đảo Ả Rập; đã nhập nội nhiều vùng nhiệt đới như Brazil, Ấn Độ, Sri Lanka, Việt Nam, Philippines, Ghana, thường trồng làm hàng rào.
Bảo tồn
Giao có phân bố rộng ở châu Phi và được trồng/lan rộng khắp vùng nhiệt đới nên không bị đe dọa tuyệt chủng — xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Đại kích (Euphorbiaceae), chi Euphorbia. Lưu ý: toàn cây có nhựa mủ độc.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Euphorbia tirucalli L. — Kew Science, 2026
- 2Euphorbia tirucalli (pencil tree) — description, latex toxicity, habitat, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Giao (cây) — đặc điểm, phân bố, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4绿玉树 Euphorbia tirucalli — 形態、乳汁與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Mokkie (CC BY-SA 3.0); Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); Bansan (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Salil Kumar Mukherjee (CC BY-SA 4.0); Derek Ramsey/Ram-Man (CC BY-SA 3.0); Downtowngal (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
