Tràm

Tràm (Melaleuca cajuputi) là cây gỗ nhỏ đến trung bình, cao 10–25 m (đôi khi tới 35 m), thân thẳng, tán thưa. Vỏ màu trắng xám, mỏng, bong thành nhiều lớp như giấy — đặc trưng của chi Melaleuca. Lá mọc so le, hình mác hẹp, cứng, dài 5–12 cm, có nhiều tuyến dầu nhỏ li ti; khi vò có mùi thơm nồng dễ chịu. Hoa nhỏ màu trắng kem với rất nhiều nhị, mọc thành bông dày hình chùy ở ngọn cành. Quả là nang gỗ nhỏ, xếp thành chuỗi dọc theo cành và tồn tại lâu.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Melaleuca cajuputi có nguồn gốc từ miền bắc Úc, New Guinea và Indonesia, rồi lan rộng khắp Đông Nam Á. Loài đặc biệt chịu được đất ngập nước theo mùa, đất phèn (alum) và cả lửa rừng, nhờ đó trở thành cây chủ lực để phủ xanh và cải tạo đất phèn ở đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt rừng tràm U Minh và vùng Đồng Tháp Mười. Rừng tràm cũng tạo môi trường cho nhiều loài thủy sinh và là vùng đệm nước quan trọng.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Lá tràm cho tinh dầu bằng cách chưng cất hơi nước; dầu tràm (cajuput oil) giàu 1,8-cineole (eucalyptol), thường trên 50% cùng terpinen-4-ol, α-terpineol, limonene và các sesquiterpene (aromadendrene, viridiflorol). Chính 1,8-cineole mang lại cảm giác mát, tác dụng long đàm và kháng khuẩn nhẹ. Trong lá còn có flavonoid, tanin và terpenoid; vỏ chứa tanin. Thành phần dầu thay đổi theo mùa, độ tuổi lá và vùng trồng.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Dầu tràm được dùng rộng rãi để xoa bóp khi cảm, đau đầu, nghẹt mũi, đau cơ và trong một số chế phẩm kháng khuẩn, chống muỗi; hơi tràm cũng được dùng để xông giải cảm. Tràm được trồng thành rừng để cải tạo đất phèn và giữ nước ở U Minh, Đồng Tháp Mười; rừng tràm cho mật ong tràm nổi tiếng, gỗ cột, củi và vật liệu đóng gói. Ngoài ra tràm còn làm cây chắn gió, vành đai phòng cháy và cây cảnh; trong y học dân gian nhiều nước, lá và tinh dầu còn được dùng chữa đau bụng, tiêu chảy.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Melaleuca cajuputi được IUCN xếp loại Ít quan tâm (LC) và được trồng rộng để phủ xanh đất phèn; tuy nhiên rừng tràm tự nhiên bị thu hẹp do chuyển đổi đất nông nghiệp, khai thác và cháy rừng nên các vùng rừng ngập nước quan trọng cần được bảo vệ. Về an toàn, dầu tràm đậm đặc không dùng uống, không bôi lên vùng da rộng ở trẻ nhỏ, tránh xa mắt và niêm mạc; người dị ứng tinh dầu và phụ nữ mang thai nên thận trọng. Cần pha loãng dầu để xoa bóp và bảo quản nơi khô mát.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026