Long não

Long não (Cinnamomum camphora) là cây gỗ thường xanh lớn, cao 20–30 m, đôi khi tới 40 m, thân thẳng đường kính có thể trên 1 m, tán rộng xanh quanh năm; vỏ nâu xám, nứt dọc. Lá mọc cách, hình trứng đến bầu dục, dài 5–12 cm, mặt trên xanh bóng, mặt dưới hơi phấn, có ba gân chính nổi rõ, khi vò nát tỏa mùi long não đặc trưng. Hoa nhỏ màu vàng lục nhạt mọc thành chùm ở nách lá; quả là hạch nhỏ hình cầu, khi chín màu tím đen, chứa một hạt. Cả thân, cành, lá và rễ đều chứa tinh dầu thơm; bộ nhiễm sắc thể 2n = 24.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Long não có nguồn gốc Đông Á: nam Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản (vùng Kyushu và quần đảo Ryukyu) và Hàn Quốc, mọc trong rừng thường xanh ẩm ở thung lũng và chân núi, từ đồng bằng tới khoảng 1.000 m. Từ lâu cây được trồng rộng khắp châu Á để lấy gỗ, long não và làm bóng mát; nhờ đó loài đã có mặt ở Việt Nam, Ấn Độ, Đông Nam Á và nhiều nơi khác. Ở vùng cận nhiệt ẩm như đông Australia, nam Hoa Kỳ và một số đảo Thái Bình Dương, long não mọc tự nhiên và được coi là loài xâm lấn cần kiểm soát.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Tinh dầu long não là hỗn hợp phức tạp: camphor (long não) chiếm tỉ lệ cao trong gỗ (có thể tới 30–50% ở cây già), cùng 1,8-cineole (eucalyptol), safrole, linalool, limonene, camphene và alpha-terpineol. Camphor là hợp chất terpenoid kết tinh, tạo cảm giác the mát và kích thích chọn lọc các kênh ion trên da; 1,8-cineole mang hương khuynh diệp và tác dụng long đờm. Safrole là hợp chất thơm có độc tính gan nên bị hạn chế trong thực phẩm và mỹ phẩm. Ngoài tinh dầu, gỗ còn chứa tanin và các lignan. Thành phần tinh dầu thay đổi theo bộ phận, tuổi cây và xuất xứ.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Long não là cây đa dụng lâu đời: gỗ vàng nhạt đến nâu đỏ, thớ mịn, thơm và bền mùi nên được dùng đóng tủ, hòm, đồ mộc và tạc tượng, đồng thời giúp đuổi mối mọt. Gỗ và lá được chưng cất để sản xuất long não và tinh dầu, dùng làm dược phẩm (xoa bóp giảm đau, trị cảm, long đờm), hương liệu, chất xua côn trùng và nguyên liệu công nghiệp (lịch sử từng dùng chế celluloid). Trong y học dân gian Đông Á, long não được dùng xoa ngoài và trong các bài thuốc trị cảm, đau nhức. Cây cũng được trồng làm bóng mát, cảnh quan và chắn gió.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026

Được xếp mức Ít quan tâm (LC) và không bị đe dọa toàn cầu; cây bị khai thác lấy gỗ và tinh dầu nhưng được trồng phổ biến nên còn dồi dào, song ở một số vùng lại là loài xâm lấn cần kiểm soát. Về an toàn, long não và tinh dầu long não có thể gây độc khi nuốt phải, đặc biệt với trẻ nhỏ (nguy cơ co giật), và có thể kích ứng da, niêm mạc; safrole có độc tính gan. Không dùng long não nguyên chất để uống hoặc bôi lên vết thương hở, không dùng cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai nếu không có chỉ định của thầy thuốc. Khi trồng cần lưu ý khả năng phát tán và tranh chấp sinh cảnh ở vùng cận nhiệt.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 09/10/2026