Điên điển
Sesbania sesban (L.) Merr.
Điên điển (Sesbania sesban) là cây bụi họ Đậu ưa nước nổi; hoa vàng mọc chùm rủ, dùng nấu canh chua, làm gỏi — đặc sản mùa nước nổi miền Tây; cây cố định đạm cải tạo đất.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Tổng quan
Điên điển (Sesbania sesban), còn gọi rau điên điển, bông điên điển hay điền thanh, là cây bụi hoặc gỗ nhỏ thuộc họ Đậu (Fabaceae), ưa các vùng ẩm và ven sông ở vùng nhiệt đới. Cây sống dai, cao 2–6 m, thân có lông thưa và cành dẻo. Lá kép lông chim dài 10–20 cm gồm nhiều lá chét nhỏ hình thuôn mọc đối. Hoa hình đậu, màu vàng cam đến đỏ cam, mọc thành chùm buông xuống ở nách lá; đúng mùa nước nổi, các bông nở vàng rực ven đồng. Quả là quả đậu dài, mảnh, hơi cong, chứa nhiều hạt nhỏ màu nâu; quả non cũng có thể ăn được. Ở Việt Nam, bông điên điển là đặc sản nổi tiếng của Đồng bằng sông Cửu Long: người dân hái bông nấu canh chua với cá, làm gỏi hoặc luộc chấm mắm. Cây còn có nốt sần rễ cố định đạm nên thường được trồng làm phân xanh, cải tạo đất ven ruộng; rễ, lá, hoa cũng được dùng trong y học dân gian.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây bụi hoặc gỗ nhỏ, cao 2–6 m.
Lá & hoa
Lá kép lông chim, hoa vàng mọc chùm rủ.
Hoa
Hoa hình đậu màu vàng cam, đỏ cam.
Quả
Quả đậu mảnh, dài, chứa nhiều hạt.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Châu Á (Ấn Độ, Đông Nam Á)45%
- Châu Phi nhiệt đới25%
- Australia & châu Đại Dương10%
- Trung Đông10%
- Các vùng khác10%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước88%
- Glucid6%
- Xơ2.5%
- Protein2%
- Khoáng & vitamin1%
- Lipid0.5%
Công dụng
- Ẩm thực: bông điên điển nấu canh chua với cá, làm gỏi, luộc chấm mắm, trộn xào — đặc sản mùa nước nổi Đồng bằng sông Cửu Long
- Nông nghiệp: cây cố định đạm, trồng làm phân xanh, cải tạo đất, che bóng; thân lá làm thức ăn gia súc
- Y học dân gian: rễ, lá, hoa dùng chữa đau mắt, ho, sốt; ở Ấn Độ dùng làm thuốc bổ, chữa viêm
- Khác: gỗ nhẹ dùng làm củi, vật liệu thủ công; trồng ven ruộng chắn gió, chống xói mòn
Đặc tính
- Dạng
- Cây bụi/gỗ nhỏ
- Hoa
- Vàng cam, chùm rủ
- Công dụng
- Bông nấu canh chua; cây cải tạo đất
- Mùa
- Nở rộ mùa nước nổi
Sinh cảnh & bảo tồn
Điên điển là cây bụi hoặc gỗ nhỏ ưa ẩm, phân bố rộng ở vùng nhiệt đới châu Phi, châu Á và châu Đại Dương, thường mọc ven sông, bờ ruộng và đầm lầy, chịu ngập tốt. Cây có nốt sần rễ cố định đạm nên được trồng làm phân xanh, cải tạo đất. Ở Việt Nam, điên điển mọc nhiều ở Đồng bằng sông Cửu Long; vào mùa nước nổi, người dân thu hái bông điên điển nấu canh chua, làm gỏi.
Bảo tồn
Loài phân bố rộng, chưa được IUCN đánh giá (NE). Họ Đậu (Fabaceae), chi Sesbania.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Sesbania sesban (L.) Merr. — Kew Science, 2026
- 2Sesbania sesban — mô tả, phân bố, sử dụng — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Điên điển — đặc điểm, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4印度田菁 Sesbania sesban — 形態、用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0) / Dinesh Valke (CC BY-SA 2.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Renjusplace (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
