NguyênMộc
Bách khoa Thực vật
Trang chủ/Loài cây/Cỏ ngọt
Cỏ ngọt — Cây
Họ Cúc (Asteraceae)LC · Ít quan tâm (LC)

Cỏ ngọt

Stevia rebaudiana (Bertoni) Bertoni

Tên gọi khácCúc ngọt, cỏ mật

Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana) là cây thân thảo họ Cúc; lá chứa steviol glycoside ngọt gấp 200–300 lần đường. Lá khô làm chất tạo ngọt tự nhiên; bản địa Paraguay và Brazil.

Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!

0
Lượt xem
3
Ngôn ngữ
12/10/2026
Cập nhật
v1.0
Phiên bản
Ngôn ngữVIENZH

Hình ảnh

Cỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)Cỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)
Cỏ ngọt — CâyCỏ ngọt — Cây
Cỏ ngọt — LáCỏ ngọt — Lá
Cỏ ngọt — Hoa trắngCỏ ngọt — Hoa trắng
Cỏ ngọt — Cụm quả/hạtCỏ ngọt — Cụm quả/hạt
Cỏ ngọt — Thân có lôngCỏ ngọt — Thân có lông
Cỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)Cỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)
Cỏ ngọt — CâyCỏ ngọt — Cây
1 / 6

Tổng quan

Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana), còn gọi cúc ngọt hay cỏ mật, là cây thân thảo sống nhiều năm thuộc họ Cúc (Asteraceae), cao 40–80 cm, thân mảnh có lông; ở vùng lạnh cây rụng lá và sống lại từ gốc vào mùa xuân. Lá đơn mọc đối, hình mũi mác đến thuôn dài, dài 2–5 cm, mép có răng cưa tù, mặt trên xanh đậm phủ lông ngắn. Hoa nhỏ màu trắng mọc thành cụm hình đầu ở nách lá và ngọn cành, nở vào cuối hè đến mùa thu; quả là quả bế nhỏ có mào lông, song hạt kém nảy mầm nên cây thường được nhân giống bằng giâm cành.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 11/10/2026

Cỏ ngọt có nguồn gốc từ vùng Amambay (Paraguay) và tây nam Brazil, nơi thổ dân Guarani đã dùng lá làm chất ngọt từ lâu. Toàn thân cây chứa các steviol glycoside — chủ yếu là stevioside và rebaudioside A — có vị ngọt gấp 200–300 lần đường mía (có tài liệu tới 450 lần) mà hầu như không cung cấp năng lượng. Nhật Bản bắt đầu trồng và chiết xuất từ thập niên 1970; ngày nay cỏ ngọt được dùng rộng rãi trên toàn cầu như một chất tạo ngọt gốc thực vật cho người ăn kiêng và người bệnh tiểu đường, đồng thời lá còn được hãm làm trà và dịch chiết được nghiên cứu về tác dụng hỗ trợ ổn định đường huyết.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 11/10/2026

Vòng đời

Từ hạt đến thành phẩm

Cây

Cây thân thảo nhiều năm cao 40–80 cm, thân mảnh có lông, mọc thành bụi.

Lá

Lá đơn mọc đối hình mũi mác, mép khía răng tù, chứa steviol glycoside.

Hoa

Cụm hoa hình đầu nhỏ màu trắng, nở cuối hè đến mùa thu.

Quả & hạt

Quả bế nhỏ có mào lông; hạt kém nảy mầm.

Phân bố & nguồn gốc

Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực
  • Paraguay (Amambay) & tây nam Brazil — bản địa25%
  • Đông Á (Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc)25%
  • Đông Nam Á (Việt Nam, Thái Lan, Indonesia)20%
  • Nam Á & châu Đại Dương15%
  • Châu Mỹ & châu Phi (trồng)15%

Thành phần hoá học

Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm
  • Nước45%
  • SteviosideNgọt ~300 lần đường20%
  • Rebaudioside AVị ngọt sạch nhất, ít đắng12%
  • Flavonoid & chất chống oxy hóa10%
  • Chất xơ8%
  • Khoáng chất (kali, canxi)5%

Công dụng

  • Chất tạo ngọt: lá và dịch chiết cỏ ngọt dùng thay đường cho người tiểu đường và người ăn kiêng; stevioside và rebaudioside A ngọt gấp 200–300 lần đường mía nhưng gần như không sinh năng lượng
  • Trà & thực phẩm: lá khô hãm trà, pha đồ uống, nêm vào món ăn; từ thập niên 1970 Nhật Bản dùng rộng rãi, nay phổ biến trong nhiều sản phẩm 'không đường'
  • Dược liệu & nghiên cứu: dịch chiết được nghiên cứu về hỗ trợ ổn định đường huyết, huyết áp và tác dụng chống oxy hóa; là chất tạo ngọt gốc thực vật phổ biến toàn cầu
  • Trồng trọt: nhân giống chủ yếu bằng giâm cành; thu hoạch lá trước khi cây ra hoa vì hàm lượng steviol glycoside cao nhất; trồng làm cây dược liệu ở quy mô hộ gia đình và trang trại nhỏ

Đặc tính

Dạng
Cây thân thảo nhiều năm
Sản phẩm
Lá khô, chiết xuất steviol glycoside
Đặc trưng
Ngọt gấp 200–300 lần đường, gần như 0 calo
Công dụng
Tạo ngọt, trà, dược liệu

Sinh cảnh & bảo tồn

Cỏ ngọt ưa khí hậu ấm đến cận nhiệt đới, nắng đầy đủ và đất tơi xốp, thoát nước tốt, pH 6,5–7,5. Cây sinh trưởng tốt ở nơi mưa vừa phải; ở vùng lạnh cây rụng lá và sống lại từ gốc vào mùa xuân. Do hạt kém nảy mầm, cây thường được nhân giống bằng giâm cành (hom).

Bảo tồn

Cỏ ngọt là cây dược liệu được canh tác rộng rãi trên toàn cầu, không bị đe dọa — xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Cúc (Asteraceae), chi Stevia; tại Việt Nam cây được trồng làm dược liệu và cây cảnh nhỏ.

Tài liệu tham khảo

  1. 1Plants of the World Online — Stevia rebaudiana (Bertoni) Bertoni — Kew Science, 2026
  2. 2Stevia rebaudiana (candyleaf) — description, chemistry, distribution, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
  3. 3Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana) — đặc điểm, chất tạo ngọt, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
  4. 4甜叶菊 Stevia rebaudiana — 形態、甜菊糖苷與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
  5. 5Nguồn ảnh: Flyingbikie (CC0); Mokkie (CC BY-SA 3.0); Ethel Aardvark (CC BY 3.0) — Wikimedia Commons,
  6. 6Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); NmiPortal (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,
NguyênMộc

Cùng xây dựng kho tri thức mở

Bạn là nhà nghiên cứu, nghệ nhân hay người yêu thiên nhiên? Hãy góp ý, bổ sung hoặc hiệu đính nội dung để NguyênMộc ngày càng chính xác.